Angelica archangelica - Arcydzięgiel litwor

Angelica archangelica - Arcydzięgiel litwor
rodzina: Apiaceae
stanowisko: słoneczne; wilgotne
wysokość: do 150 cm
kwitnienie: VI-VII

Okazała, dwuletnia roślina zielna z rodziny selerowatych. Naturalnie występuje w chłodniejszych rejonach Europy i Azji, często na wilgotnych łąkach, nad brzegami rzek i w pobliżu lasów. Najlepiej rośnie w żyznej, wilgotnej glebie oraz w miejscach słonecznych lub półcienistych — ważne, by podłoże nie przesychało.

W sprzyjających warunkach roślina osiąga przeszło 2 m wysokości! Ma grubą, pustą w środku łodygę, duże, pierzaste liście oraz charakterystyczne, kuliste baldachy drobnych, zielonkawobiałych kwiatów. Cała wydziela intensywny, aromatyczny zapach.

Dzięki swoim rozmiarom w ogrodzie, zwłaszcza naturalistycznym, arcydzięgiel może pełnić funkcję rośliny architektonicznej, być pięknym soliterem. Z uwagi na tolerancję na zasolenie, doskonały do obsadzania miejskich ogrodów deszczowych. Przyciąga owady zapylające.

W kuchni wykorzystuje się głównie łodygi i korzenie. Łodygi można kandyzować (często używane do dekoracji ciast i deserów), a korzeń i nasiona stosuje się jako przyprawę lub do aromatyzowania nalewek i likierów. Roślina ma lekko gorzkawy, korzenny smak.

W domowej apteczce arcydzięgiel znany jest ze swoich właściwości wspomagających trawienie — napary z korzenia mogą pomagać przy wzdęciach, niestrawności i braku apetytu. Działa też lekko rozkurczowo i rozgrzewająco. Należy jednak stosować go z umiarem i unikać nadmiernej ekspozycji na słońce po kontakcie z rośliną, ponieważ może powodować nadwrażliwość skóry na światło.

W nazwie zawarta jest informacja, że to roślina aniołów (w łacinie i w nazwach ludowych: anielskie ziele, archanielski korzeń, anielski korzeń). Choć objęta w Polsce częściową ochroną, w dalszym ciągu przez jednych tępiona jako barszcz Sosnowskiego, przez innych pozyskiwana jako materiał zielarski.

W ofercie sadzonka w doniczce p9.